MIĘDZYNARODOWA DROGA WODNA E70

Wyprawa obejmująca przejazd około 5000 km w celu zinwentaryzowania stanu zagospodarowania fronów rzecznych i zagrożeń wynikających z ich antropogenizacji. Projekt zrealizowany został przy współudziale Politechniki Gdańskiej i Komitetu Badań Naukowych

 

numer projektu badawczego:   4T07F 031 30

Tytuł projektu:   Kształtowanie architektury terenów sąsiadujących ze śródlądowymi korytarzami wodnymi w aspekcie zrównoważonego rozwoju

Kierownik projektu: Prof. dr hab. inż. arch. Maria Stawicka-Wałkowska


Autor projektu: dr inż. arch Bartosz Felski

1. Identyfikacja zagrożeń i szans wynikających z rozwoju śródlądowych frontów wodnych


Transport wodny oparty o sieć korytarzy śródlądowych można rozpatrywać jako układ geometryczny opierając go na potencjalnych możliwościach żeglugowych cieków wodnych. Wysunięcie takich założeń uwalnia od prognozowania długoplanowego w oparciu o ośrodki produkcyjno-transportowe które zależne są wprost od czynników ekonomiczno-gospodarczych, zwłaszcza że duża większość z nich działa wykorzystując transport na krótkich odcinkach. Takie trasy nie mogą konkurować z połączeniami lądowymi pod względem czasu transportu. Potencjalne efekty transportowe pojawią się dopiero w momencie wystąpienia kilku czynników, takich jak: dostatecznie długi odcinek transportu wodnego, gdzie czynnik czasu traci znaczenie na korzyść ekonomiki transportu, potencjału produkcyjno-transportowego generującego popyt ładunków podatnych na transport śródlądowy, czyli głównie ładunków masowych niskiej specjalizacji. W przypadku Polski takie czynniki mają potencjalnie rację bytu w przypadku wciągnięcia trasy wodnej wschód-zachód w europejski system żeglugowy, będący tranzytem pomiędzy wysokozainwestowanymi terenami Europy Zachodniej i terenami Europy Wschodniej pełniącej rolę bazy surowcowej. Takie rozwiązania zawarte zostały w Projekcie Strategii Rozwoju Transportu na lata 2007-2013 i obejmują m.in. wspieranie rozwoju śródlądowych dróg wodnych poprzez koordynację inwestycji z rozwojem europejskich sieci dróg wodnych, zwłaszcza na terenie Niemiec i krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Synergicznie funkcjonująca żegluga indywidualna wykorzystująca takie powiązania transportowe pobudziłaby aktywność turystyczną zarówno rzek, jak i terenów przybrzeżnych oraz obszarów do nich przylegających. Na obszarach peryferyjnych względem głównych połączeń transportowych byłaby to prawdopodobnie jedna z głównych działalności stymulujących rozwój - jako odcinek południkowej trasy łączącej Morze Bałtyckie z Morzem Czarnym, jak w przypadku równoleżnikowego wykorzystania środkowej Wisły do połączenia wschód – zachód, co posiada kluczowe znaczenie w strategii równoważenia rozwoju w obszarze problemowym Ekoregionu Wisły.
Z punktu widzenia organizacji frontów wodnych stworzenie sieci korytarzy komunikacyjnych, alternatywnych dla połączeń drogowych i kolejowych pociągnie za sobą powstanie potencjalnych konfliktów na płaszczyźnie społeczno-gospodarczej w aspekcie  zachowania walorów istniejącego krajobrazu i stworzenia nowych przestrzeni urbanistycznych służących rozwojowi i podnoszeniu jakości życia społecznego). Na płaszczyźnie estetycznej istnieje ryzyko powstania konfliktów na styku istniejącej architektury o specyficznych cechach (wynikających z szerokiej gamy uwarunkowań, często regionalnych) a ewentualną nową substancją, której tworzenie motywowane jest popytem na architekturę współczesną o wysokich walorach estetyczno-funkcjonalnych.
Projekty stworzenia śródlądowych korytarzy transportowych zakładają skomunikowanie Europy siecią połączeń rzecznych służących stymulowaniu transportu opartego o zasady zrównoważonego rozwoju. Konsekwencją tych założeń jest modernizacja lub tworzenie nowej infrastruktury obsługującej tę sieć w postaci zaplecza socjalno-administracyjnego oraz usługowego będącego „łącznikiem” pomiędzy rzeką a lądem; naturą a człowiekiem, co stanowi potencjał, który przy współczesnych uwarunkowaniach można wykorzystać dla rozwoju społeczności lokalnych, zwłaszcza w kontekście realizacji potrzeb ludzkich w zakresie transportu ekologicznego, turystyki i osadnictwa


system międzynarodowych dróg wodnych w EUROPIE

2. Analiza przykładów rozwiązań zachodnich

Trasa wodna Odra- Wisła to główne połączenie krajów starej Unii Europejskiej z obszarami centralnej i Wschodniej Europy przebiegające przez nasz kraj. W Europie istnieje przeszło 30 tysięcy kilometrów wewnętrznych dróg wodnych. Kluczowe 10 tysięcy kilometrów tych dróg łączy kraje Beneluksu, Francję, Niemcy i Austrię.
Przeprowadzona została inwentaryzacja istniejących połączeń śródlądowych na obszarze krajów Europy Zachodniej (Niemcy, Holandia) będących kontynuacją drogi wodnej E-70 na terenie Polski.
Przedmiotowa inwentaryzacja posłużyła do przeanalizowania relacji pomiędzy substancją zabudowaną a przestrzenią o charakterze naturalnym i wyciągnięcia wniosków projektowych dla analogicznych obszarów problemowych na terenie Polski. Przeanalizowano tereny na trasach rzek i kanałów to:
a)    kanał Odra-Havela
b)    kanał Łaba – Havela
c)    Mittellandkanal
d)    rzeka Ems
e)    Twente Kanaal
f)    rzeka Ren
g)    Amsterdam-Rijnk
h)    Nordhollandkanaal
i)    Van Harinxmak
j)    Van Starkenborghk
k)    Eems Kanaal
l)    rzeka Łaba

W celu usystematyzowania wyników, inwentaryzację podzielono na trzy rozdziały w zależności od intensywności zainwestowania na danym obszarze (obszary naturalne/wiejskie; tereny podmiejskie i obszary małych miejscowości; obszary metropolitarne), a tym samym innymi problemami związanymi z wykorzystywaniem przestrzeni frontów wodnych dla celów użytkowych.


3. Inwentaryzacja istniejącej infrastruktury technicznej polskich dróg wodnych w relacji
wschód – zachód

Analizowany w niniejszej pracy odcinek europejskiego korytarza wodnego Wschód - Zachód dotyczy ciągów wodnych Warty (od ujścia do Odry), Noteci, Kanału Bydgoskiego i Noteckiego, Brdy (na odcinku od Kanału Bydgoskiego do ujścia Wisły), Wisły i Bugu przebiegających m. in. przez takie miasta jak:

Kostrzyn nad Odrą
Gorzów Wielkopolski
Santok
Drezdenko
Wieleń
Ujście
Nakło nad Notecią
Bydgoszcz
Solec Kujawski
Toruń
Ciechocinek
Nieszawa
Włocławek
 Dobrzyń nad Wisłą
Płock
Wyszogród
Nowy Dwór Mazowiecki
Wyszków
Drohiczyn
Kózki

Na opisanej trasie Wschód – Zachód znajdują się dodatkowo obszary chronione o wartościach przyrodniczych: Park Krajobrazowy Ujście Warty, Park Narodowy Ujście Warty,  Barlinecko – Gorzowski Park Krajobrazowy (skomunikowany z przedmiotową trasą za pomocą dopływów Noteci), Puszcza Notecka, Krajeński Park Krajobrazowy (skomunikowany za pomocą dopływów Noteci), Puszcza Bydgoska, Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły, Gostynicko – Włocławski Park Krajobrazowy, Brudzeński Park Krajobrazowy, Kampinoski Park Narodowy, Narwiański Park Krajobrazowy, Puszcza Biała, Nadburzański Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu. Obszary te w zależności od ich wartości przyrodniczych zostały objęte ochroną na podstawie ustaleń wytycznych Europejskiej Sieci Ekologicznej „Natura 2000”, a zwłaszcza aktów prawnych o charakterze ponadnarodowym: Dyrektywa 79/409/EEC – tzw. Dyrektywa Ptasia (1979r) oraz Dyrektywa 92/43/EEC w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej flory u fauny, zwaną Dyrektywą Siedliskową (1992r), co precyzuje pewne wytyczne projektowe na danych obszarach.

 

 

UWAGA: Poniższe zdjęcia nie muszą być dla Was ani ładne, ani ciekawe, ani tym bardziej poprawne technicznie; są wyłącznie materiałem dokumentującym do zrealizowanego projektu i nie koniecznie laikowi mogą cokolwiek mówić.

... a po 10 latach, rykoszet w mediach:

Dziennik Bałtycki 8.04.2013
DOC145.pdf
Dokument PDF [2.3 MB]
Free counters!

PATRONI I PARTNERZY "CHALLENGE: ARMENIA"

patronat honorowy wyprawy

ZAPOWIEDZI: